Berichten

Specialistische vakkennis in de spoorsector dreigt verloren te gaan, bleek onlangs uit het Rail Carrière Onderzoek 2017. Zeven op de tien medewerkers in de spoorsector vrezen dat er geen goede kennisoverdracht is van de oudere naar de jongere spoormedewerker. Daarnaast stelde hoogleraar H. de Ridder van de Technische Universiteit Delft begin dit jaar in een opiniestuk in NRC dat Rijkswaterstaat de kennis van zijn water- en wegennetwerken kwijt zou zijn. Hoe kunnen technische sectoren hun kennis behouden?

De keerzijde van uitbesteding

Technische activiteiten worden steeds vaker uitbesteed. Kostenbesparing en meer flexibiliteit zijn vaak de belangrijkste argumenten om voor uitbesteding te kiezen. Een begrijpelijke keuze, maar daar kleeft ook een gevaar aan. “Uitbesteden van werk is zo oud als de weg naar Rome. Het werk wat je zelf niet meer kunt doen, moet je verdelen,” vindt ook hoogleraar Akkermans van Tilburg University. Maar onder het werk dat grote ondernemingen tegenwoordig uitbesteden, zit ook veel specialistische kennis. “En daar kan het gaan wringen,” vreest Akkermans, “want wie heeft nog het overzicht?” Ingenieurs die het geheel kunnen overzien zijn er volgens Akkermans nog amper. “En dan kan er in het geval van een calamiteit weleens iets misgaan. Dan weet de linkerhand niet meer wat de rechterhand doet.”

Kennisbehoefte

Ondernemingen die activiteiten en daarmee ook kennis uitbesteden, worden voor hun kennisbehoefte (deels) afhankelijk van derden. Om de continuïteit van de bedrijfsvoering te waarborgen en snel in te kunnen grijpen als het misgaat, mag die afhankelijkheid niet te groot worden. Volgens ingenieur De Ridder ‘dient de inkoopgrootte te worden geoptimaliseerd naar een maximum kennisniveau van het systeem’. Maar hoe bepaal je de kennisbehoefte en het gewenste kennisniveau? Daarvoor is een strategische bedrijfsvisie op kennis nodig. Een kennismanager kan daarbij helpen.

De winst van kennismanagement

Als kennismanager help ik organisaties om cruciale kennis die in de hoofden van mensen zit te behouden en te benutten. Zeker bij het uitbesteden van activiteiten is het proces van kennisdeling en kennisoverdracht van groot belang. Uitbesteding kan absoluut voordelen hebben voor organisaties, mits het samengaat met een strategische visie op het behoud van kennis, zodat deze geborgd blijft voor de organisatie. Juist als het gaat om specialistische kennis. ■

De wereld verandert snel. Steeds meer organisaties realiseren zich dat ze snel moeten kunnen reageren op veranderingen om de concurrentie voor te blijven. Kennismanagement is hierbij cruciaal, schreef ook Joachim Hechinger van technologiebedrijf Siemens vorige week in een blog. “In een tijd waarin technologieën steeds complexer worden, speelt het kennisniveau van medewerkers een sleutelrol.” Hechinger voorspelt dat kennis de belangrijkste factor wordt waarmee organisaties zich kunnen onderscheiden in de globale markt.

Wendbaarheid

Nederland wordt steeds wendbaarder, concludeert detacheringsbureau Yacht op basis van haar meest recente wendbaarheidsonderzoek. Ieder kwartaal legt Yacht een panel van vierhonderd managers vragen voor op het gebied van wendbaarheid. Nederlandse organisaties blijken zich de laatste jaren steeds beter voor te bereiden op bewegingen van de arbeidsmarkt en economische veranderingen. Drie op de vier managers acht vernieuwen noodzakelijk om de huidige concurrentiepositie te behouden of verbeteren. Ook wordt er steeds beter geanticipeerd op het vertrek van een medewerker met cruciale kennis en wordt de verantwoordelijkheid voor kennisontwikkeling steeds vaker bij personen vastgelegd, constateert Yacht. Dat is goed nieuws, want we werken al lang niet meer voornamelijk met onze handen, maar vooral met ons hoofd. Maar ondanks de toegenomen bewustwording heeft 56% van de organisaties nog altijd geen plan klaar voor als een medewerker met cruciale kennis vertrekt. En dat is jammer, want dat betekent dat de mensen die achterblijven, het wiel opnieuw moeten uitvinden.

De winst van kennismanagement

Wie voorop wil lopen, doet er goed aan de kennis binnen zijn organisatie te borgen. Zo heeft Siemens 200 traininglocaties opgezet in meer dan 70 landen, waarin alleen al vorig jaar meer dan 70.000 deelnemers een training volgden. Maar kennismanagement omvat veel meer dan alleen het trainen van medewerkers of het opzetten van een plan voor als een medewerker vertrekt. Het belangrijkste onderdeel is misschien nog wel het implementeren en geaccepteerd krijgen van een geheel nieuwe werkwijze, waar soms een complete cultuuromslag voor nodig is. Dat maakt kennismanagement ingrijpend, maar óók onmisbaar. Want de uiteindelijke winst is groot. Bedrijven die aan kennismanagement doen, kunnen sneller anticiperen op veranderingen en zijn daarmee beter voorbereid op de toekomst. Daarmee levert kennismanagement niet alleen tijd en geld op, maar ook flexibiliteit, slagkracht én een belangrijke voorsprong op de concurrentie. ■